Salamangkera: Ala-ala ng Hibang II

Ang pinakauna kong mga alalaala’y tungkol sa orpanahe at tikbalang.

Ngayon, ang orpanahe.

Gaya ng maraming mga institusyon ng Maynila’y nasa pagitan na ito ng matinding sakit at kamatayan. Siguro’y dati’y puti ang dingding nito, ngunit pagdating ko ro’y isa na itong maputlang dilaw. Wala ni isang bintana rito ang kumpleto ng jalousie (oo, inisa-isa ko sila). Tuwing Miyerkules ay walang tubig. Pagpatak ng alas-nuebe y medya ay kailanga’y tulog na kaming lahat dahil pinapatay ang kuryente para makatipid. Hindi ko alam kung ilang bata ang nakatira sa orpanahe, ngunit alam kong may tatlumpu’t-limang kamang bakal sa kwartong tinutulugan ko.

Bagamat mahirap ay hindi naman ganu’n kasama ang tumira sa orpanahe. Mababait ang mga madreng nag-aalaga sa amin, maski talagang hindi sila nagpapalampas ng kahit ano mang kalokohan.

Nuon pa lang ay hindi na ako palakaibigan.

Ay mali, wala palang gustong makipagkaibigan sa akin. At dito pumapasok ang tikbalang.

Tatlong taon ako nu’n. Nakita ko s’ya isang Miyerkules. Alam ko dahil walang tubig at lumabas ako para magpalamig. Mayroong malawak na patag sa likod ng orpanahe, na siguro dati, nang bago pa ang lahat ay isang harding pwedeng paglaruan ng mga bata. Mahilig magtakutan ang mga ulilang may mga ahas, alakdan, at kung anu-ano pang nakakalasong mga nilalang ang nakatira dito, kaya’t walang nangangahas na pumunta.

Pero alam ko, sa puso ng aking mga puso, na hindi ako masasaktan sa harding ito. Kaya’t tuwing masyadong mainit ay dito ako pumupunta, umiikot sa mataas na talahib, naglalaro sa mga natibag na bato ng mga lumang puente. Sa likuran ng isang bakod ay mayroong pila ng mga santan, napabayaang tumubo nang kung paano mang tumutubo ang santan kapag hindi pinapapakialaman. Dilaw, puti at rosas ang mga ito, at kapag hinila mo ang maliliit nitong bulaklak ay magbibigay ng tig-isang patak ng matamis na pulot. Laking pasasalamat ko na takot ang ibang mga bata dito, sapagkat dito ako pumupunta para sa katahimikan.

Maski ang mga nilalang nito’y hindi mapanganib; ang mga uod, alakdan at bubuli’y hindi nananakit kung hindi mo sila sinasaktan. Panaka-naka’y may mga lamok na nangangagat, ngunit tinrato ko lamang buwis ang ilang patak ng aking dugo para sa paraiso.

Napakatahimik n’ya. Sa totoo lang ay hindi ko naman talaga narinig ang kanyang yabag, o paghinga. Hindi ko nakita ang kanyang paggalaw, o napansin ang kanyang amoy. Ang narinig ko lang ay ang malalim at mabagal na tibok ng kanyang puso. Para itong kamaong bumabagsak sa isang kahoy na lamesa habang nakapatong ang mukha mo dito.

Pumipitas ako ng bulaklak nang matunugan ko s’ya sa aking likuran. Hinarap ko s’ya, at parang mas nagulat pa s’ya kaysa sa akin. Bahagya s’yang nakatago sa talahib, ngunit matingkad ang kanyang kapeng katawan at itim na buhok sa maliwanag na luntian ng damuhan.

Dito ko natutunan ang kanyang pangalan. Tikbalang. Hindi ko pa naririnig ang pangalang ito, ngunit binulong n’ya ito, hindi mula sa kanyang bibig, ngunit mula sa kanyang puso. Tikbalang lang, wala nang iba, walang katangi-tangi, basta Tikbalang.

Napakabilis na ng pagkabog ng kanyang puso. Bumilis rin ang kanyang paghinga, at panandalian akong napalalahanan ng isang aso.

“Kumusta po?” tanong ko, nang makaipon na ng sapat na tapang.

“Dumagat” bulong n’ya.

“Julianna po.” sagot ko, “ako po si Julianna.”

“Dumagat. Ikaw si Dumagat.”

Sinubukan ko s’yang lapitan, ngunit mabilis ko itong pinagsisihan nang s’ya’y umatras. Tumayo s’ya. At tumayo. Tumayo s’ya nang tumayo na para bang hindi na s’ya matatapos sa kakatayo. Ngunit natapos rin s’ya, at napansin kong ni hindi man lamang lumampas ang aking ulo sa kanyang mga tuhod.

“Pasensya na po kayo, hindi ko po kayo sasaktan.” Nakakatawa, ngayong iniisip ko itong muli, na kung magsalita ako’y parang alam ko na kung sino ang makapangyarihan sa aming dalawa.

Ngunit sa totoo lang ay hindi ko pa ito alam sa panahong ‘yon. Napansin kong umakma ang kanyang mala-trosong mga binti; humigpit ang mga litid sa kanyang leeg. Nanlamig ang aking puso.

“Ilag.”

Sumugod sa akin ang dambuhala. Narinig kong tumili ang sarili ko. Yumanig ang lupa sa bigat ng kanyang mga yabag, at napuno ang aking bungo ng kanyang mga iniisip, isang linggwaheng hindi ko maintindihan, magaspang ngunit pagkaganda-ganda.

Bumukas ang butas sa aking puso. Lumabas ang hangin, at tinalon ako ng halimaw.

Umikot ang aking mundo. Nakita kong wumagayway hindi lamang ang mga santan, ngunit pati na rin ang matitipunong puno ng sampalok. Malamig ang  damo sa aking mukha. Natibag na rin ang mga lumang puente, sa isang hindi maipaliwanag na dahilan. Sa gilid ng aking paningin, ang buntot ng tikbalang, itim at ginintuan.

Tumitili pa rin pala ako, napansin ko, nang magtakbuhan palabas ang mga madre at mga bata.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s